Nucleaire geneeskunde als wapen tegen stroperij in Afrika
Gepubliceerd op: 30 juni 2026Meedogenloos zijn ze: stropers die dieren doden om hun hoorns of slagtanden. Onze collega en nucleair geneeskundige Wouter van der Bruggen helpt vanuit Doetinchem om ze te stoppen. In zijn werk in het ziekenhuis gebruikt hij radioactieve stoffen om ziektes in beeld te brengen en te behandelen. Diezelfde kennis zet hij ook in voor een heel ander doel: het beschermen van wilde dieren tegen stroperij, door te onderzoeken hoe radioactieve stoffen kunnen worden aangebracht in hoorns en slagtanden.
“Het mooie is: alle beveiligingspoorten op luchthavens slaan automatisch alarm zodra ze radioactieve stoffen detecteren. Daarmee gebruiken we bestaande en zeer effectieve technieken om smokkelaars van hoorns en slagtanden al bij de grens te kunnen pakken,” vertelt Van der Bruggen trots.
Veelbelovende resultaten
Bij neushoorns wordt de techniek inmiddels al enkele jaren toegepast, na uitgebreid onderzoek van James Larkin, de wetenschapper achter het Rhisotope Project. “Rangers verdoven de neushoorns en binnen zes minuten injecteren ze een klein beetje radioactieve stof in de hoorn. Daardoor verliezen de hoorns hun waarde voor stropers,” zegt Van der Bruggen. “De eerste resultaten zijn veelbelovend: de behandeling blijkt veilig voor zowel de neushoorns als hun omgeving. Het plan is daarom om komend jaar 500 neushoorns te behandelen.”
Van hoorn naar slagtand
Na de eerste succesvolle resultaten bij neushoorns is het tijd voor de volgende stap: onderzoeken of de techniek ook bij olifanten werkt. Daarbij speelt Van der Bruggen een sleutelrol. “Als het bij neushoorns kan, dan moet het ook bij olifanten lukken,” zegt hij met een glimlach. “De techniek voor neushoorns is alleen niet één op één toepasbaar. De ivoren slagtanden van olifanten zijn harder en bevatten bloedvaten en zenuwen, waarin geen radioactieve stoffen terecht mogen komen. Bovendien moet de stof nog sneller worden toegediend dan bij neushoorns. Olifanten leven in kuddes en je wilt niet door een andere olifant aangevallen worden. Snel handelen is daarom essentieel.”
Op zoek naar de beste oplossing
Van der Bruggen onderzoekt de mogelijkheden om radioactieve stoffen snel in de slagtanden aan te brengen. Hij heeft daarbij hulp verzameld van deskundige collega’s uit heel Nederland; van een tandheelkundige tot een hoogleraar en van reactorspecialist in Petten tot studenten aan de TUDelft. “We kijken nu bijvoorbeeld hoe de stof op de slagtand gesmeerd kan worden en hoe het vervolgens in het ivoor kan trekken.”
Als alles volgens plan verloopt, hoopt Van der Bruggen volgend jaar naar Afrika af te reizen om de tests met olifanten van dichtbij mee te maken. “Dat zou een bijzondere stap zijn,” zegt hij. “Als dit succesvol blijkt, kunnen we opnieuw een krachtig wapen toevoegen in de strijd tegen stroperij.”
Laatst bijgewerkt op: 30 juni 2026
