HG is veel meer dan misselijkheid tijdens de zwangerschap
Gepubliceerd op: 20 mei 2026Rony kreeg als verloskundige zelf HG
Als klinisch verloskundige wist Rony precies wat Hyperemesis Gravidarum (HG) was. Toch begreep ze pas echt hoe ingrijpend de aandoening is toen ze het zelf kreeg tijdens haar zwangerschap. “Ik heb HG nooit gebagatelliseerd”, vertelt ze. “Maar nu weet ik pas écht wat vrouwen doormaken.”
HG is een extreme vorm van zwangerschapsmisselijkheid. Waar veel zwangeren in de eerste maanden misselijk zijn, gaat HG veel verder. “Je hebt een droge en een natte variant”, legt Rony uit. “Bij de droge variant ben je voortdurend misselijk zonder over te geven. Bij de natte variant geef je continu over. Maar in beide gevallen ben je zó ziek dat normale dagelijkse dingen bijna niet meer gaan.” Naast misselijkheid hebben vrouwen vaak last van hoofdpijn, gewichtsverlies, uitdroging en extreme vermoeidheid. Ook mentaal heeft HG een enorme impact.
Doodziek tijdens je zwangerschap
HG komt voor bij ongeveer drie op de honderd zwangerschappen. Het begint al vroeg in de zwangerschap. Bij sommige vrouwen verdwijnen de klachten na het eerste trimester, bij anderen blijven ze de hele zwangerschap aanwezig. “Bij mij werd het rond de twintig weken iets draaglijker”, vertelt Rony. “Maar weg was het niet.”
Nieuw onderzoek oorzaak HG
Lange tijd werd gedacht dat HG werd veroorzaakt door het zwangerschapshormoon hCG. Inmiddels laat Amerikaans onderzoek iets anders zien. Wetenschappers ontdekten dat het stofje GDF15 een belangrijke rol speelt bij HG. Normaal gesproken maakt je lichaam GDF15 aan bij bijvoorbeeld een voedselvergiftiging. Je hersenen reageren daarop door misselijkheid en overgeven op te wekken, als een soort beschermingsmechanisme. Tijdens de zwangerschap maakt ook de placenta dit stofje aan. Bij vrouwen met HG blijkt de placenta meer GDF15 aan te maken. “Dat verklaart ook waarom HG niet tussen je oren zit”, zegt Rony. “Je kunt er niets aan doen.
“Ik lag de uren af te tellen tot ik eindelijk kon slapen”
Van Bonaire naar complete uitputting
Rony ontdekte dat ze zwanger was tijdens een vakantie op Bonaire. “Ik ben altijd al gevoelig geweest voor misselijkheid. Ik ben snel reisziek en attracties in een pretpark sla ik liever over. Dus toen ik tijdens de lange terugvlucht misselijk was, dacht ik eerst dat het daardoor kwam. Maar eenmaal thuis werd de misselijkheid steeds erger.”
Een gemiddelde dag bestond voor Rony vooral uit overleven. “Ik lag vaak met een deken op de wc. Af en toe ging ik terug naar bed. Ik kon niet lezen en geen televisie kijken, want bewegend beeld kon al een trigger zijn om weer over te geven. Slapen was mijn enige rustmoment. ’s Nachts werd ik namelijk niet wakker van de misselijkheid. Overdag probeerde ik wakker te blijven. Ik lag letterlijk de uren af te tellen tot het eindelijk bedtijd was.”
Friet en burgers
Als verloskundige keek Rony vroeger soms verbaasd op als vrouwen met HG vertelden wat ze nog wél konden eten. “Dan zei iemand dat ze friet en een kroket had gegeten. Dan dacht ik stiekem wel eens: wie eet dat nou als je misselijk bent?” Tot ze het zelf meemaakte. “Je hebt nergens trek in, maar soms kun je ineens maar één ding verdragen. Ik heb bijvoorbeeld een keer vijf dagen achter elkaar een burger van McDonald’s gegeten. Toen besefte ik dat het totaal geen zin heeft om vrouwen met HG de Schijf van Vijf voor te houden. Iets eten is al een overwinning.”
Een infuus maakt niet minder misselijk
Een echte behandeling voor HG bestaat nog niet. “Als je niets meer binnenhoudt, word je opgenomen zodat je vocht toegediend kunt krijgen via een infuus. Soms krijg je zelfs sondevoeding. Maar dat haalt de misselijkheid niet weg. Het is puur om in leven te blijven.”
Ook medicatie hielp bij Rony nauwelijks. “Ik gebruikte Zofran, een middel dat tijdens de zwangerschap gebruikt mag worden, maar bij mij deed het eigenlijk weinig. Toch bleef ik het slikken, in de hoop dat het iets zou doen, maar ook uit angst dat het zonder nóg erger zou worden.”
Wat haar uiteindelijk het meeste verlichting gaf waren verrassend genoeg hooikoortstabletten. “De gynaecoloog tipte Cetirizine. Dat is geen officiële behandeling voor HG, maar het hielp mij wel iets. Inmiddels adviseer ik het ook aan mijn eigen patiënten.”
Niet altijd serieus genomen
Hoewel haar partner haar volledig steunde, voelde Rony zich niet altijd begrepen door haar omgeving. “Sommige mensen lieten merken dat ik me niet zo moest aanstellen. Dat vond ik heel moeilijk, want je wilt zó graag dat mensen begrijpen hoe ziek je bent.
Meer aandacht voor HG
In het Slingeland Ziekenhuis probeert Rony daarom extra aandacht te vragen voor HG en de impact ervan. Volgens haar zit de grootste winst vaak in erkenning. “Veel vrouwen denken dat ze zich aanstellen of schamen zich omdat zwangerschapsmisselijkheid als iets normaals wordt gezien. Terwijl HG zoveel verder gaat dan dat.”
Ook in haar werk als verloskundige probeert ze daar bewuster aandacht voor te hebben. “Soms gaat het zó slecht dat vrouwen opgenomen moeten worden voor vocht via een infuus. Dan ligt iemand daar doodziek op een kamer, terwijl de buitenwereld vaak niet ziet hoe heftig het is. Juist dan wil je dat iemand zich gehoord en begrepen voelt.”
Trauma en begrip
Tijdens haar zwangerschap kreeg Rony met 29 weken plotseling weeën. Dat stond los van de HG, maar vanaf dat moment moest ze verplicht rust houden. “Dat begrepen mensen ineens wel. Terwijl HG minstens zo heftig was.”
Rony volgt inmiddels therapie om alles te verwerken. “Het is een trauma geweest. Ook voor mijn partner. Hij voelde zich totaal machteloos. Veel mannen ervaren dat tijdens een bevalling, maar dan weet je dat het na een paar uur voorbij is. Bij ons duurde het maanden.” De kans dat je bij een volgende zwangerschap opnieuw HG krijgt, is 89 procent. Of Rony nog een tweede kindje wil? “De wens is er absoluut, maar het trauma zit nog zó diep dat we ons voorlopig compleet voelen met z’n drietjes. Tegelijkertijd weet ik nu wel beter wat HG met je doet.”
Zelf had Rony veel steun aan contact met lotgenoten. Haar belangrijkste advies aan vrouwen met HG? “Wees niet te streng voor jezelf. Zoek mensen die je begrijpen en durf hulp te vragen. Dat maakt echt verschil.”
Laatst bijgewerkt op: 21 mei 2026
