Prematurenzorg: bijzondere zorg voor de allerkleinsten

Saar werd geboren na 32 weken en 5 dagen zwangerschap. Na drie weken op de afdeling Neonatologie van het Slingeland mocht ze mee naar huis. Voor moeder Rianda en haar partner Heico was het een intensieve en bijzondere periode. Ze kijken met veel waardering terug op de zorg die ze kregen. Neonatologieverpleegkundige Nicole Nijenhuis begeleidde hen in die eerste weken. "Het mooiste aan mijn werk vind ik dat ouders uiteindelijk zelfverzekerd met hun kindje naar huis gaan." 

Een zwangerschap verloopt niet altijd zoals verwacht. Dat weten Rianda en Heico inmiddels als geen ander. Vanaf de 21e week van haar zwangerschap had Rianda een hoge bloeddruk. De hoop was dat ze de 37 weken zou halen. Maar toen Rianda zwangerschapsvergiftiging kreeg en haar gezondheid met 32 weken en 5 dagen zo achteruitging, was het noodzakelijk om Saar met een spoedkeizersnede ter wereld te brengen. 

"We waren er op voorbereid dat Saar eerder geboren zou worden, maar hadden eigenlijk geen idee wat ons te wachten stond", vertelt Rianda. "Ik dacht: ze zal wel gewoon wat kleiner zijn. Maar het is echt anders." 

Eerste opvang: snel en zorgvuldig 

Een baby is prematuur als het vóór 37 weken zwangerschap wordt geboren. In het Slingeland worden kinderen vanaf 32 weken zwangerschap opgevangen. Wordt een kindje eerder geboren, dan zorgt het team voor de acute opvang en stabilisatie. Daarna haalt een gespecialiseerd team van de neonatale intensive care (NICU) van het Radboudumc het kindje op. 

Neonatologieverpleegkundige Nicole Nijenhuis weet hoe belangrijk de eerste minuten zijn. “Bij een bevalling waarbij het kindje veel te vroeg komt, is altijd een kinderarts aanwezig en bij voorkeur ook een verpleegkundige van de Neonatologie. Direct na de geboorte kijkt de kinderarts hoe het met de hartslag en ademhaling van de baby gaat en of ondersteuning nodig is. Daarna gaat de baby in een transportcouveuse naar de afdeling, maar niet voordat we nog even langs mama zijn gereden." 

Waarom een prematuur extra zorg nodig heeft 

Hoe vroeger een kindje wordt geboren, hoe groter de kans op medische problemen. Dat heeft niet zozeer te maken met de lengte of het gewicht, maar vooral met de rijping (ontwikkeling) van de organen. “Bij prematuren die tussen de 32 en 34 weken worden geboren, is de ademhaling vaak nog niet voldoende ontwikkeld. Daardoor kan ondersteuning nodig zijn, bijvoorbeeld met een CPAP.  Ook zelfstandig drinken en op temperatuur blijven kunnen lastig zijn", legt Nicole uit. 

Ademhaling en voeding ondersteunen 

Saar had direct na haar geboorte ondersteuning bij de ademhaling nodig via een CPAP-masker. Via dit neusmasker krijgt de baby extra lucht, waardoor de longen beter open blijven en de ademhaling wordt ondersteund. Ook kreeg ze voeding via een sonde. 
 
"We kijken voortdurend wat een kindje nodig heeft en hoe het zich ontwikkelt”, vertelt Nicole. “Soms kunnen we de ondersteuning al snel afbouwen, maar er kunnen ook spannende momenten zijn waarop we extra alert zijn.” Bij Saar waren er een paar momenten waarop een overplaatsing naar het Radboudumc ter sprake kwam. "Wanneer een kindje bijvoorbeeld meerdere dagen CPAP-ondersteuning nodig heeft, overlegt de kinderarts met het Radboudumc. Soms is daar aanvullende behandeling nodig, bijvoorbeeld met medicatie die we in het Slingeland niet kunnen geven." 

"Toen ik hoorde dat Saar misschien overgeplaatst moest worden, was ik heel emotioneel", vertelt Rianda. "Je bent al zo kwetsbaar en dan dreigt je kindje ook nog naar een ander ziekenhuis te moeten. Heico was daarin wat nuchterder. Hij vertrouwde op de artsen en dacht: we zien wel wat er gebeurt. Uiteindelijk kon Saar gelukkig in het Slingeland blijven." 

Ouders leren stap voor stap zelf zorgen 

Na haar geboorte verbleef Saar drie weken op de afdeling Neonatologie, samen met Rianda. Heico was wat vaker thuis om voor Lovi, hun andere dochter te zorgen. “Het was heel fijn dat ik bij Saar kon zijn, maar tegelijkertijd vond ik het ingewikkeld dat ik er minder voor Lovi kon zijn”, vertelt Rianda. 

Een vroeggeboorte heeft veel impact op een gezin. Ouders zijn vaak onzeker en krijgen in korte tijd veel informatie te verwerken. Nicole betrekt hen vanaf het begin bij de verzorging. Samen een luier verschonen, de temperatuur opnemen of voeding geven: zo leren ouders stap voor stap wat ze zelf kunnen doen en krijgen ze steeds meer vertrouwen.

"Soms vinden ouders bepaalde handelingen nog spannend. Dan doen we het eerst samen en proberen we het de volgende keer opnieuw. Net zolang totdat ze zich er vertrouwd bij voelen. Zo worden ouders stukje bij beetje steeds zelfstandiger en zelfverzekerder in de zorg voor hun kindje. Daardoor is de overgang van de Neonatologie naar huis ook minder groot. We werken echt samen toe naar het moment dat ze naar huis kunnen." 

Een ander moment dat Rianda niet snel vergeet: "Saar heeft een paar nachten bij de verpleegkundige op de unit in plaats van op de couveuse-suite geslapen, zodat ik zelf even kon doorslapen. Toen ik haar de volgende ochtend weer kwam ophalen, lag er een roze hartje met haar voetafdrukjes op bed. Met de tekst: 'Lieve mama, ik ben trots op jou.' Dat vond ik zo lief."

Naar huis 

Na drie weken was het voor Saar zover. Ze mocht mee naar huis. Een bijzonder moment, maar ook met een dubbel gevoel. "De verpleegkundigen voelden bijna als familie", vertelt Rianda. "Je deelt zo'n intensieve periode met elkaar. Dan is het best gek om ineens weg te gaan. Toen we Saar meenamen, kwamen alle verpleegkundigen ons uitzwaaien. Dat was heel indrukwekkend." 

Van onzekerheid naar vertrouwen 

Voor Nicole is het begeleiden van gezinnen zoals dat van Rianda en Heico precies wat haar werk zo bijzonder maakt. "Je zorgt niet alleen voor een kindje, maar voor het hele gezin. Je probeert ouders zoveel mogelijk zelf te laten doen en vertrouwen te geven. Het mooiste vind ik dat je ouders ziet veranderen. Van onzeker en soms machteloos naar ouders die steeds meer zelf durven en uiteindelijk met vertrouwen naar huis gaan. Daar doe ik het voor." 

Meer weten over de afdeling Neonatologie? Bekijk de video Welkom op de afdeling Neonatologie