Overslaan en naar de inhoud gaan
search

Wat ogen kunnen vertellen

Gepubliceerd op: 13 mei 2022

Sommige ziektes, zoals diabetes, hoge bloeddruk en jeugdreuma, kunnen oogproblemen geven. Oogarts Tom van Tussenbroek geeft uitleg.

“Onderzoek van de ogen kan een beeld geven van iemands gezondheid”, vertelt Tom van Tussenbroek. “Het bijzondere aan de ogen is namelijk dat dit de enige plek in het lichaam is waar je de kleine bloedvaten echt kunt zien. Dat doen wij met behulp van een zogeheten spleetlamp, die een microscopisch beeld geeft van de kleine  bloedvaten op het netvlies. Dat is de achterkant van de oogbol.”
De conditie van de bloedvaatjes in het netvlies geeft belangrijke informatie. Zo zijn er ziektes, bijvoorbeeld diabetes, die schade aan die vaatjes veroorzaken. “Door deze schade ontstaat er zuurstofgebrek in het netvlies, waardoor er nieuwe vaatjes  kunnen ontstaan. Door dit proces kan op termijn het netvlies loslaten, waardoor iemand zijn of haar zicht verliest.”

Laseren netvlies

Vanwege dit risico bezoeken diabetespatiënten regelmatig de oogarts voor controle. Als er schade is, is die dan nog omkeerbaar? “Vaak wel”, antwoordt Tom van Tussenbroek. “En dan door de juiste leefstijl en goede instelling van de medicatie. We zien dan dat patiënten weer beter zicht krijgen als ze deze adviezen goed opvolgen.”
En kan de oogarts ook iets doen? “In sommige gevallen laseren we het netvlies om zichtverlies op de lange termijn zoveel mogelijk tegen te gaan. Door het laseren ontstaat littekenweefsel in het netvlies. Dat remt de zuurstofbehoefte van het netvlies en daarmee de aanmaak van het stofje VEGF. Dat stofje stimuleert  namelijk de aanmaak van nieuwe vaatjes. Ook injecteren wij vaak anti-stoffen tegen VEGF in het oog. Deze anti-stoffen remmen de aanmaak van nieuwe vaatjes.”

Hoge bloeddruk

Een ander gezondheidsprobleem dat zich kan uiten in het oog, is hoge bloeddruk. Iemand met een hoge bloeddruk voelt daar aanvankelijk weinig of niets van, maar het kan op den duur schade veroorzaken in de bloedvaten. “Ook dit kun je zien aan de bloedvaatjes in het netvlies”, zegt Tom van Tussenbroek. “Verder kan een hoge bloeddruk zwelling van de oogzenuw tot gevolg hebben. Dit kan wijzen op orgaanfalen, dus het uitvallen van organen elders in het lichaam. Een patiënt moet dan meteen worden opgenomen op de intensive care.”
Een veel te hoge bloeddruk is acuut gevaarlijk en moet uiteraard naar beneden. Maar als de oogzenuw is gezwollen, mag dat niet te snel. Tom van Tussenbroek legt uit waarom. “Bij hoge bloeddruk worden de bloedvaatjes vernauwd. Laat je de bloeddruk te snel zakken, dan kan het weefsel in de oogzenuw afsterven. Als er patiënten met een hoge bloeddruk op de Spoedeisende Hulp komen, worden deze ook vaak gecheckt door de oogarts. Blijkt de oogzenuw gezwollen, dan weet de behandelend arts dat de bloeddruk niet te snel omlaag mag.”

Jeugdreuma

Een groep die ook regelmatig op controle komt bij de oogarts, zijn kinderen met jeugdreuma. De meest voorkomende daarvan is de zogeheten juveniele idiopathische artritis, kortweg JIA. “Kinderen met JIA kunnen ontstekingen aan de ogen krijgen”, zegt Tom van Tussenbroek. “Daar hebben deze kinderen op dat moment doorgaans geen last van, maar op termijn kan het schade geven. Daarom komen deze kinderen regelmatig op controle bij ons. Het is kenmerkend voor ons vak van oogarts én leuk: onze patiënten variëren van pasgeborenen tot honderd-plus.”


Voorspellen van hartziekten

Uit recent onderzoek is gebleken dat met behulp van een foto van het netvlies het risico op hartziekten bij mensen met een hoge bloeddruk kan worden voorspeld. “De vaatdichtheid geeft een indicatie van dat risico”, zegt Tom van Tussenbroek. “Het staat nog in de kinderschoenen, maar er is een grote kans dat dit in de toekomst een serieuze toepassing gaat vinden.”


 

Laatst bijgewerkt op: 17 mei 2022

Direct naar

De entree van het nieuwe Slingeland Ziekenhuis
Ontwerp nieuwe Slingeland Ziekenhuis is efficiënt en praktisch